Torbiel boczna szyi

dane kliniczne

21-letni mężczyzna zgłosił się na badanie usg z powodu guza wyczuwalnego po lewej stronie, w górno-bocznej części szyi. Zmiana pojawiła się przed kilkoma tygodniami, w trakcie infekcji dróg oddechowych. Początkowo była nieco tkliwa, ale nie powiększała się. Skóra nad guzem była niezmieniona. Pacjent nie potwierdził gorączki, niezamierzonej utraty masy ciała ani trudności w przełykaniu. 

obrazy ultrasonograficzne

Badanie wykonano aparatem GE LOGIQ F6, głowicą liniową L6-12. Podczas badania został użyty preset tarczycowy (ang. thyroid) oraz wykorzystano poniższe funkcje aparatu usg, poprawiające jakość obrazowania:

Aparat usg GE LOGIQ F6

Aparat usg GE LOGIQ F6

Badanie rozpoczęto od przyłożenia głowicy liniowej w miejscu wyczuwalnego guzka. Uwidoczniono dobrze ograniczoną, hipoechogeniczną zmianę.

Zmiana w górno-bocznej części szyi po stronie lewej. Aparat GE LOGIQ F6, głowica liniowa L6-12, preset tarczycowy. Głowica przyłożona skośnie (pod kątem 45 stopni do osi długiej ciała).

Zmiana w górno-bocznej części szyi po stronie lewej. Aparat GE LOGIQ F6, głowica liniowa L6-12, preset tarczycowy. Głowica przylożona wzdłuż osi długiej ciała, w płaszczyźnie strzałkowej. 

Zmiana była podatna na ucisk głowicą. 

Zmiana w okolicy górno-bocznej części szyi po stronie lewej. Zmiana jest podatna na ucisk głowicą. Aparat GE LOGIQ F6, głowica liniowa L6-12, preset tarczycowy. Głowica przyłożona skośnie (pod kątem 45 stopni do osi długiej ciała).

Wymiary zmiany. Torbiel boczna szyi w badaniu usg

Wymiary zmiany.

Następnie włączono opcję kolorowego dopplera, ustawiając niskie wartość PRF (pulse repetition freqency) oraz dopplera mocy. Włączenie opcji dopplerowskich jest pomocne w różnicowaniu pomiędzy zmianą litą a płynową z gęstą zawartością.

Zmiana w górno-bocznej części szyi po stronie lewej. Aparat GE LOGIQ F6, głowica liniowa L6-12, preset tarczycowy. Włączona opcja kolorowego dopplera.

Zmiana w górno-bocznej części szyi po stronie lewej. Aparat GE LOGIQ F6, głowica liniowa L6-12, preset tarczycowy. Włączona opcja kolorowego dopplera.

Zmiana w górno-bocznej części szyi po stronie lewej. Aparat GE LOGIQ F6, głowica liniowa L6-12, preset tarczycowy. Włączona opcja dopplera mocy.

W zmianie widoczny był niejednorodny, dobrze ograniczony obszar, bez unaczynienia w opcji kolorowego dopplera i dopplera mocy, powoli przemieszczający się przy zmianie pozycji ciała. 

Zmiana w górno-bocznej części szyi po stronie lewej. Aparat GE LOGIQ F6, głowica liniowa L6-12, preset tarczycowy.

Zmiana w górno-bocznej części szyi po stronie lewej. Aparat GE LOGIQ F6, głowica liniowa L6-12, preset tarczycowy.

Podczas badania usg oceniono także pozostałe struktury szyi, w tym: tarczycę, ślinianki, duże naczynia szyi, węzły chłonne, okolice nadobojczykowe. W tarczycy uwidoczniono pojedynczą torbiel. 

Torbiel tarczycy. Aparat GE LOGIQ F6, głowica liniowa L6-12, preset tarczycowy. Włączona opcja dopplera mocy.

rozpoznanie

Torbiel boczna szyi, po przebytym zakażeniu lub krwawieniu do jej światła. Typ II według klasyfikacji Bailey’a. 

omówienie

Czym jest torbiel boczna szyi?

Torbiel boczna szyi jest wrodzoną wadą rozwojową drugiego łuku skrzelowego. To druga pod względem częstości występowania wada wrodzona szyi po torbieli środkowej szyi. Jednocześnie jest najczęstszą wadą łuków skrzelowych. Występuje z podobną częstotliwością u obu płci. Oprócz torbieli do wad drugiego łuku skrzelowego zaliczane są także:

  • Przetoka skrzelowa. Wada związana z przetrwałą bruzdą i szparą drugiego łuku skrzelowego, które łączą drożnym kanałem gardło z powierzchnią skóry. Najczęściej przetoka biegnie od migdałka podniebiennego do dołu nadobojczykowego, początkowo między tętnicą szyjną wewnętrzną i zewnętrzną, a następnie do przodu od naczyń szyjnych.
  • Zatoka skrzelowa. Wada związana z niezarośnięciem drugiej bruzdy skrzelowej. Najczęściej występuje pod postacią ślepo zakończonego kanału lub zatoki skórnej, której ujście jest widoczne w dolnej części szyi, w sąsiedztwie mięśnia MOS. Z ujścia zatoki może wydzielać się śluzowa treść. W rzadko występującej postaci zatoka skrzelowa uchodzi do gardła lub dołka migdałowego (tzw. zatoka skrzelowa wewnętrzna).

Torbiel boczna szyi może współwystępować z przetoką lub zatoką skrzelową. Warto obejrzeć skórę pacjenta, poszukując cech zatoki lub przetoki skórnej oraz zwrócić uwagę na ewentualne wypustki torbieli będące np. niedrożną przetoką.  

 

Lokalizacja torbieli bocznej szyi

Uwzględniając lokalizację torbieli bocznej szyi wyróżnia się jej cztery typy (według Bailey’a):

Typ I - torbiel położona powierzchownie, nad przednią powierzchnią mięśnia MOS, bezpośrednio pod mięśniem szerokim szyi.

Typ II - „klasyczna”, najczęstsza lokalizacja torbieli: poniżej kąta żuchwy, między ślinianką podżuchwową, tętnicą szyjną a mięśniem MOS.

Typ III - torbiel położona między podziałem tętnicy szyjnej wspólnej a boczną ścianą gardła.

Typ IV – torbiel położona głęboko, w ścianie gardła, w głąb od migdałka podniebiennego.

Warto zwrócić uwagę, że pewne typy torbieli bocznej szyi występują w głębszych strukturach szyi i mogą być znalezione przypadkowo, gdyż nie dają typowych objawów klinicznych pod postacią guza szyi.

 

Skoro torbiel boczna szyi jest wadą wrodzoną, to dlaczego u prezentowanego pacjenta pojawiła się dopiero w 21 roku życia?

Torbiel boczna szyi najczęściej pojawia się przed 5 rokiem życia oraz w drugiej i trzeciej dekadzie życia. Często po raz pierwszy daje objawy kliniczne w przebiegu infekcji dróg oddechowych, która prowadzi do zakażenia i powiększenia torbieli. Rzadko pierwsza manifestacja kliniczna pojawia się później niż w trzeciej dekadzie życia. Dlaczego ta informacja jest istotna? Wyobraźmy sobie, że na badanie usg zgłosi się osoba 60-letnia z guzkiem, którego obraz kliniczny może przypominać torbiel boczną szyi. Ultrasonografista, mający świadomość, że pierwsza manifestacja torbieli bocznej szyi jest rzadka w tym wieku, powinien w diagnostyce różnicowej w pierwszej kolejności uwzględnić patologiczne węzły chłonne lub guzy nowotworowe, np. przerzutowe węzły chłonne raka płaskonabłonkowego i brodawkowatego tarczycy. Pacjenci z torbielą boczną szyi mogą zgłaszać, że „zmiana na szyi pojawiła się, potem zmniejszyła, a ostatnio znów się powiększyła”. Powiększanie się torbieli najczęściej występuje w trakcie infekcji i może być wynikiem zakażenia torbieli lub reakcji tkanki limfoidalnej w ścianie torbieli.

 

Typy torbieli bocznej szyi w badaniu ultrasonograficznym

  • Cienkościenna, jednorodnie bezechowa torbiel, widoczna jako dobrze ograniczona (otorebkowana) zmiana bez unaczynienia w opcjach dopplerowskich, z wzmocnieniem akustycznym poniżej jej światła. W świetle torbieli mogą być widoczne nieliczne, drobne odbicia. Obraz ten odpowiada torbieli niezmienionej zapalnie.
  • Cienkościenna torbiel wypełniona gęstą, echogeniczną treścią. Torbiel taka może być trudna do różnicowania ze zmianą litą. Gęsta treść w świetle torbieli może mieć różną echogeniczność. Często, przy zmianie pozycji pacjenta lub po uciśnięciu torbieli widoczne jest przemieszczanie zawartości torbieli, co ułatwia różnicowanie z litą zmianą. W przypadku torbieli z gęstą zawartością konieczna jest też ocena dopplerowska celem wykluczenia unaczynienia zmiany.
  • Grubościenna torbiel z licznymi przegrodami i echami wewnętrznymi, które są najczęściej wynikiem przebytego zakażenia torbieli lub krwawienia do jej światła. W zmienionej zapalnie torbieli możliwe jest uwidocznienie wzmożonego unaczynienia ścian torbieli i odczynu zapalnego w tkankach otaczających torbiel. W pewnych sytuacjach torbiel boczna szyi zmieniona po przebytym procesie zapalnym może być trudna do różnicowania z patologicznymi węzłami chłonnymi.

 

Diagnostyka różnicowa

  • malformacja naczyń limfatycznych
  • patologiczne węzły chłonne szyi (przerzuty raka płaskonabłonkowego, przerzuty raka brodawkowatego)
  • węzły chłonne zmienione martwiczo
  • guzy szyi o innej etiologii (nowotwory krtani, gardła, mięśni)
  • guz tarczycy

Zmiana ogniskowa płynowo-lita tarczycy. Aparat GE LOGIQ F6, głowica liniowa L6-12, preset tarczycowy. Widoczne jest przemieszczanie się hiperechogenicznych odbić w zmianie. 

Zmiana ogniskowa lito-płynowa tarczycy. Włączona opcja dopplera mocy. Aparat GE LOGIQ F6, głowica liniowa L6-12, preset tarczycowy.

podsumowanie

Prezentowane zdjęcia i filmy wykonane zostały aparatem GE LOGIQ F6. Tekst powstał we współpracy z firmą GE Healthcare. Dowiedz się więcej o aparacie LOGIQ F6.

Skontaktuj się z przedstawicielem firmy GE pod numerem  telefonu +48 22 330 83 53 lub prześlij wiadomość na adres: usg.polska@ge.com, jeśli jesteś zainteresowany testowaniem aparatu w Twoim miejscu pracy.

  • Śledź nas na facebooktwittergoogle+

  • Wyraź zgodę na otrzymywanie informacji edukacyjnych mailem, a o najnowszych treściach poinformujemy Cię zaraz po ich opublikowaniu.

  • Zobacz jak wygląda portal eduson.pl na Twoim smartfonie! Pogłębiaj swoją wiedzę ultrasonograficzną korzystając z urządzeń mobilnych.

piśmiennictwo

  1. Valentino M, Quiligotti C, Carone L. Branchial cleft cyst. J Ultrasound. 2013 Mar 1;16(1):17-20.
  2. Lanham PD, Wushensky C. Second brachial cleft cyst mimic: case report. AJNR Am J Neuroradiol. 2005 Aug;26(7):1862-4.
  3. Panchbhai AS, Choudhary MS. Branchial cleft cyst at an unusual location: a rare case with a brief review. Dentomaxillofac Radiol. 2012 Dec;41(8):696-702.
  4. Ruth Elizabeth Brown, Srikrishna Harave. Diagnostic imaging of benign and malignant neck masses in children—a pictorial review. Quant Imaging Med Surg. 2016 Oct; 6(5): 591–604.
  5. Rumack CM, Wilson SR, Charboneau JW, Levine D. Diagnostic Ultrasound. Wyd. IV. Mosby Inc. Elsevier. 2011.
  6. Ahuja AT. 2nd Branchial Cleft Cyst. W: Ahuja AT. Diagnostic Imaging Ultrasound. Amirsys  Wyd. I. 2007.
  7. Sofferman RA, Ahuja AT. Ultrasound of the Thyroid and Parathyroid Glands. Springer Science+Business Media, LLC 2012.
Dodaj komentarz

Innowacyjna Gospodarka NSS

Dotacje na innowacje - Inwestujemy w Waszą przyszłość
Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego

UE EFRR

 

do góry