SonoSondoZagadka nr 1. Co to jest?

Czy wziąłeś już udział w SonoSondoZagadce?

Oderwany człon tasiemca uzbrojonego, wodobrzusze, a może żołądek przemytnika narkotyków? Czy wiesz, co przedstawia film zamieszczony poniżej? Czy wziąłeś już udział w SonoSondoZagadce

Oderwany człon tasiemca uzbrojonego, wodobrzusze, a może żołądek przemytnika narkotyków?

Odpowiedź

Prezentowany film, nie przedstawia oderwanego członu tasiemca uzbrojonego w żołądku, ani żołądka przemytnika narkotyków zatrzymanego w porcie w Gdyni. W obu przypadkach nie jest widoczna ściana żołądka. Poza tym szlak przemytniczy narkotyków z Kolumbii nie biegnie przez Gdynię, chyba...

Prawidłowa odpowiedź: wodobrzusze oraz płyn w jelicie.

A było to tak...

Prezentowany film to fragment badania jamy brzusznej 67-letniej pacjentki, która zgłosiła się do lekarza na wyraźną prośbę swojej córki, zaniepokojonej zgłaszanym przez matkę uczuciem „pełności w żołądku”, które to zdaniem pacjentki było wynikiem nieprawidłowej diety. Pacjentka negowała wymioty, biegunki, zaparcia, bóle brzucha, złe samopoczucie, spożywanie alkoholu, zmęczenie. Przed siedmiu laty chora przebyła leczenie raka jajnika. Na badanie zgłosiła się bez jakiejkolwiek dokumentacji medycznej dotyczącej przebytego leczenia.

Obrazy ultrasonograficzne

Wodobrzusze.

 W wątrobie o prawidłowej podstawowej echostrukturze widoczne są liczne zmiany ogniskowe.

 W wątrobie o prawidłowej podstawowej echostrukturze widoczne są liczne zmiany ogniskowe.

Pęcherzyk żółciowy ze złogiem. Ściana pęcherzyka żółciowego nie jest pogrubiała.

Pęcherzyk żółciowy ze złogiem. Ściana pęcherzyka żółciowego nie jest pogrubiała. 

Na podstawie wywiadu i badania usg postawiono podejrzenie wobrzusza oraz przerzutów do wątroby w przebiegu choroby nowotworowej. 

Jak poradzić sobie z oceną płynu w jamie brzusznej?

Wodobrzusze może przebiegać skąpoobjawowo. Ultrasonografista, tak jak w tym przypadku, może stanąć w obliczu rozbieżności pomiędzy wyobrażeniem pacjentki o jej stanie zdrowia a rzeczywistym stanem zdrowia. Zgłaszana przez pacjentkę „pełność w żołądku” jest wierzchołkiem góry lodowej, pod którym skrywają się prawdziwe problemy (patrz: felieton ultrasonograficzny). 

O czym warto pamiętać?

  1. W warunkach prawidłowych w jamie Douglasa może być widoczna niewielka objętość wolnego płynu w jamie otrzewnej (około 150ml).

  2. Główne mechanizmy prowadzące do wodobrzusza:

  • nadciśnienie wrotne,

  • hipoalbuminemia,

  • nadprodukcja płynu (białka produkowane przez nowotwór, np. VEGF - czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego),

  • utrudniony odpływ chłonki: niedrożność małych naczyń limfatycznych lub przewodu piersiowego. Przyczyny wodobrzusza mogą znajdować się śródpiersiu oraz w lewej okolicy nadobojczykowej. 

 

Ocena płynu:

  • Tzw. wolny płyn w otrzewnej jest jednorodny, ze wzmocnieniem akustycznym, przemieszczający się zgodnie z grawitacją przy zmianie pozycji ciała, podatny na ucisk głowicą, nie modeluje kształtu narządów. Jeżeli płyn jest bezechowy, to wśród najczęstszych przyczyn rozważ: marskość wątroby, niewydolność krążenia, niewydolność nerek.

  • Jeżeli płyn nie jest bezechowy, wśród najczęstszych przyczyn rozważ: infekcje, krwawienie do otrzewnej, przyczyny nowotworowe

  • Jeżeli płyn jest niejednorodny (przegrody, echa wewnętrzne, płyn "zbrylony, zlepiony, aglutynowany") oraz widoczne jest pogrubienie otrzewnej, to wśród przyczyn należy rozważyć: gruźlicze zapalenie otrzewnej, śluzaka rzekomego otrzewnej (pseudomyxoma peritonei)

  • Jeżeli płyn jest ograniczony torebką lub pseudotorebką to najczęściej przyjmuje kształt owalny lub okrągły i może modelować kształt otaczających narządów.

 

Szukaj przyczyn wodobrzusza:

  1. Do najczęstszych przyczyn wodobrzusza u osób dorosłych należą:
  • marskość wątroby (81%),
  • nowotwory (10%),
  • niewydolność serca (3%),
  • gruźlica 2%,
  • dializoterapia (1%),
  • choroby trzustki (1%),
  • inne (2%), w tym: zakrzepica żyły wrotnej i zespół Budda i Chiariego.
  1. Oceń wątrobę:
  • czy są cechy marskości marskości wątroby i nadciśnienie wrotnego?
  • czy są przerzuty nowotworów złośliwych do wątroby?
  1. Oceń ścianę pęcherzyka żółciowego:
  • grubość ściany pęcherzyka żółciowego poniżej 3mm częściej występuje w wodobrzuszu nowotworowym
  • pogrubiała ściana pęcherzyka żółciowego (powyżej 3mm) częściej jest widoczna w wodobrzuszu nienowotworowym.

Piśmiennictwo

Gajewski P. Interna Szczeklika 2015. Medycynya Praktyczna, Kraków 2015.

Ahuja AT red. Diagnostic Imaging Ultrasound. Amirsys  Wyd. I. 2007.

Walas M K.  Błędy w diagnostyce usg wątroby i dróg żółciowych. W: Jakubowski W red. Błędy i pomyłki  diagnostyce ultrasonograficznej. Roztoczańska Szkoła Ultrasonografii. Warszawa-Zamość 2005.
  

Przeczytaj również

Dodaj komentarz

Innowacyjna Gospodarka NSS

Dotacje na innowacje - Inwestujemy w Waszą przyszłość
Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego

UE EFRR

 

do góry