Kamica pęcherzyka żółciowego u dzieci

Rodzice zgłosili się do pediatry z 7-letnią dziewczynką, która od kilku miesięcy skarżyła się na nawracające bóle brzucha. Bóle pojawiały się głównie po posiłku. Nie towarzyszyły im wymioty ani nudności. Rodzice negowali zaburzenia wypróżnień u dziecka. U dziewczynki dotychczas nie wykonywano żadnych badań obrazowych. Pomimo braku odchyleń w badaniu fizykalnym, pediatra zdecydował się ocenić narządy jamy brzusznej za pomocą mobilnego aparatu usg.

W badaniu usg, wykonanym za pomocą głowicy konweksowej mobilnego aparatu usg Philips Lumify, lekarz stwierdził obecność złogów pęcherzyka żółciowego. W świetle pęcherzyka widocznych było kilka drobnych (średnicy do 3 mm), cieniujących, hiperechogenicznych złogów, które przemieszczały się przy zmianie pozycji pacjenta. Drogi żółciowe wewnątrzwątrobowe i zewnątrzwątrobowe były nieposzerzone, obraz wątroby, trzustki i śledziony był prawidłowy. Śledziona nie była powiększona.

Złogi w świetle pęcherzyka żółciowego u 7-letniej dziewczynki. Badanie wykonano głowicą konweksową Philips Lumify.

Złogi w świetle pęcherzyka żółciowego. Głowica konweksowa. Philips Lumify.

Złogi w świetle pęcherzyka żółciowego. Głowica konweksowa. Philips Lumify.

Pomiar wielkości śledziony przy użyciu głowicy konweksowej Philips Lumify u 7-letniej dziewczynki z kamicą pęcherzyka żółciowego.

Pomiar wielkości śledziony przy użyciu głowicy konweksowej Philips Lumify u 7-letniej dziewczynki z kamicą pęcherzyka żółciowego.

częstość kamicy żółciowej u dzieci

Złogi w pęcherzyku żółciowym u dzieci występują zdecydowanie rzadziej niż u pacjentów dorosłych. Jednak uważa się, że rzeczywista częstość kamicy żółciowej u dzieci jest niedoszacowana. Wskazuje na to fakt, że w ostatnich latach coraz częściej stwierdza się obecność złogów żółciowych w młodszych grupach pacjentów. Z jednej strony jest to wynikiem większej dostępności do badań ultrasonograficznych, z drugiej strony wzrostu odsetka dzieci z otyłością, która jest uważana za jeden z ważniejszych czynników ryzyka kamicy żółciowej.

Częstość kamicy pęcherzyka żółciowego w populacji wieku rozwojowego ocenia się na 0,15-2%

U małych dzieci częstość kamicy żółciowej jest taka sama u obu płci. U starszych dzieci (nastolatków) nieco częściej kamica żółciowa występuje u dziewcząt.

Najczęstszymi złogami żółciowymi w populacji pediatrycznej są złogi cholesterolowe i barwnikowe.

objawy kliniczne

W większości przypadków kamicy żółciowej u dzieci towarzyszą niespecyficzne dolegliwości bólowe brzucha. Rzadziej niż u pacjentów dorosłych obserwowane są ostre incydenty kolkowe, cholestaza (spowodowana uwięźnięciem złogów w drogach żółciowych), ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego lub trzustki.

Jednak warto pamiętać, że z chwilą wystąpienia dolegliwości bólowych ryzyko wystąpienia powikłań kamicy pęcherzyka żółciowego w postaci zapalenia trzustki i/lub pęcherzyka żółciowego wzrasta z każdym rokiem z 0,1 do 1-2%.

Około 10-20% pacjentów pediatrycznych nie zgłasza żadnych dolegliwości, pomimo obecności kamicy żółciowej, a złogi są wykrywane przypadkowo, podczas badania usg.

przyczyny

U dzieci częściej niż u pacjentów dorosłych udaje się ustalić przyczynę kamicy pęcherzyka żółciowego. Dlatego też u każdego dziecka, u którego udało się uwidocznić złogi żółciowe należy podjąć próbę ustalenia przyczyny ich powstania.

Wśród najważniejszych przyczyn powstawania kamicy żółciowej w wieku pediatrycznym wymienia się:

  • predyspozycje rodzinne
  • nieprawidłowości w zakresie budowy oraz funkcjonowania pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych
  • otyłość
  • zaburzenia hormonalne (np.  niedoczynność tarczycy)
  • niektóre choroby metaboliczne (np. mukowiscydoza)
  • choroby hemolityczne (np. sferocytoza wrodzona)
  • wcześniactwo
  • długotrwałe całkowite żywienie pozajelitowe
  • głodzenie
  • odwodnienie
  • nieswoiste zapalenie jelit 
  • intensywne odchudzanie się
  • zespół Gilberta
  • wady serca
  • cukrzycę

U około 15-20% dzieci, mimo szczegółowej diagnostyki nie udaje się ustalić przyczyny kamicy żółciowej. Ponadto u dzieci brak zależności między podwyższonym stężeniem cholesterolu we krwi a zwiększoną skłonnością do kamicy żółciowej.

rola badania usg w diagnostyce kamicy pęcherzyka u dzieci

Ultrasonografia jest badaniem z wyboru w diagnostyce kamicy pęcherzyka żółciowego.

Złóg w świetle pęcherzyka żółciowego u 12-letniej pacjentki po zakończonym leczeniu onkologicznym guza ośrodkowego układu nerwowego. Głowica liniowa. Philips Lumify.

Złóg w świetle pęcherzyka żółciowego u 12-letniej pacjentki po zakończonym leczeniu onkologicznym guza ośrodkowego układu nerwowego. Głowica liniowa. Philips Lumify.

Złogi w pęcherzyku żółciowym widoczne są jako hiperechogeniczne zmiany zlokalizowane w świetle pęcherzyka i przemieszczające się przy zmianie pozycji przez pacjenta (o ile nie uległy zaklinowaniu w szyi pęcherzyka). Za złogiem może być widoczny cień akustyczny. Często drobnym złogom, widocznym w pęcherzyku żółciowym, towarzyszy obecność zagęszczonej żółci.

Warto pamiętać, że pęcherzyk żółciowy jest położony powierzchownie, co znacznie ułatwia jego obrazowanie za pomocą głowicy liniowej. 

Kamica pęcherzyka żółciowego u chłopca ze sferocytozą wrodzoną. Głowica konweksowa. Philips Lumify.

Drobne złogi (średnicy 2-3 mm) u 6-letniego chłopca z niedoczynnością tarczycy. Głowica liniowa. Philips Lumify.

Drobne złogi (średnicy 2-3 mm) u 6-letniego chłopca z niedoczynnością tarczycy. Głowica liniowa. Philips Lumify.

Cieniujący złóg pęcherzyka żółciowego u 11 letniej dziewczynki ze sferocytozą wrodzoną. Głowica konweksowa. Philips Lumify.

Cieniujący złóg pęcherzyka żółciowego u 11 letniej dziewczynki ze sferocytozą wrodzoną. Głowica konweksowa. Philips Lumify.

Za każdym razem, gdy widoczne są złogi w świetle pęcherzyka należy:

  • sprawdzić, czy złóg przemieszcza się podczas zmiany pozycji pacjenta (jeśli się nie przemieszcza, to należy ocenić średnicę pęcherzyka żółciowego pod kątem obecności wodniaka pęcherzyka spowodowanego zaklinowaniem złogu),
  • dokładnie ocenić drogi żółciowe wewnątrzwątrobowe i zewnątrzwątrobowe (czy nie ma cech ich poszerzenia lub czy nie widać w ich świetle kolejnych złogów),
  • zwrócić uwagę na obraz ściany pęcherzyka (zwłaszcza u pacjentów z dolegliwościami bólowymi), poszukując cech obrzęku ściany, który może świadczyć o zapaleniu pęcherzyka żółciowego,
  • ocenić wielkość śledziony (jej powiększenie może być objawem anemii hemolitycznej),
  • ocenić trzustkę (zwłaszcza u pacjentów z bólem w nadbrzuszu).

Każdy nieprzemieszczający się złóg należy także ocenić w opcji dopplerowskiej, czy nie jest to polip ściany pęcherzyka. 

Polip pęcherzyka żółciowego u 5-letniego chłopca.Głowica liniowa. Philips Lumify.

Polip pęcherzyka żółciowego. W opcji kolorowego dopplera widoczne jest unaczynienie polipa. Głowica liniowa. Philips Lumify.

Polip pęcherzyka żółciowego. W opcji kolorowego dopplera widoczne jest unaczynienie polipa. Głowica liniowa. Philips Lumify.

piśmiennictwo

  1. Mehta S, Lopez ME, Chumpitazi BP et al.: Clinical characteristics and risk factors for symptomatic pediatric gallbladder disease. Pediatrics 2012; 129: 82-88
  2. Iwańczak F, Stawarski A, Iwańczak B et al.: Czynniki ryzyka i objawy kliniczne kamicy żółciowej u dzieci. Pediatria Polska 2004; 79: 520-528.
  3. Svensson J, Makin E. Gallstone disease in children.  Semin Pediatr Surg. 2012 Aug;21(3):255-65.
  4. Serdaroglu F, Koca YS, Saltik F, Koca T, Dereci S, Akcam M, Akcam FZ. Gallstones in childhood: etiology, clinical features, and prognosis. Eur J Gastroenterol Hepatol. 2016 Dec;28(12):1468-1472.

PHILIPS LUMIFY w portalu eduson.pl

Zajrzyj do zakładki aparaty usg i dowiedz się więcej czym jest PHILIPS LUMIFY

Zobacz:

Jak wykorzystać głowicę konweksową PHILIPS LUMIFY?

Jak wykorzystać głowicę liniową PHILIPS LUMIFY?

Zacznij przygodę z PHILIPS LUMIFY - to proste!

Zajrzyj na stronę PHILIPS LUMIFY i sprawdź aktualne promocje.

Przeczytaj również


Innowacyjna Gospodarka NSS

Dotacje na innowacje - Inwestujemy w Waszą przyszłość
Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego

UE EFRR

 

do góry