Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego – diagnoza w zasięgu Twojego telefonu!

Jak duży musi być ultrasonograf, aby rozpoznać ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego? 

wstęp

Do lekarza przyjmującego w przychodni (tej samej przychodni, do której zgłosiła się córka leśniczego) przyszedł 55-letni pacjent, do wczoraj uważający się za zdrowego, z utrzymującymi się od 2 dni dolegliwościami bólowymi prawego podżebrza. Bóle rozpoczęły się po nieumiarkowanym spożyciu pierogów z kapustą i grzybami. Lekarz sięgnął po leżącą na biurku głowicę PHILIPS LUMIFY i podłączył ją do smartfona.

obrazy ultrasonograficzne

Obejrzyj obrazy ultrasonograficzne jakie lekarz zobaczył i zarejestrował na swoim telefonie:

Film 1. Głowica PHILIPS LUMIFY przyłożona równolegle do prawego łuku żebrowego. Widoczny jest pęcherzyk żółciowy ze złogiem w okolicy szyi pęcherzyka. 

 

Film 2. Głowica PHILIPS LUMIFY przyłożona równolegle do przestrzeni międzyżebrowej po stronie prawej. Widoczny jest pęcherzyk żółciowy ze złogiem w okolicy szyi, z pogrubiałą ścianą. Pęcherzyk żółciowy jest wyraźniej widoczny niż na filmie nr 1.

 

Film 3. Głowica PHILIPS LUMIFY przyłożona równolegle do przestrzeni międzyżebrowej po stronie prawej. Pacjent znajduje się w pozycji stojącej. Nie jest widoczne przemieszczanie się złogu do dna pęcherzyka zgodnie z grawitacją. 

 

Film 4. Głowica PHILIPS LUMIFY przyłożona równolegle do przestrzeni międzyżebrowej po stronie prawej. Pacjent znajduje się w pozycji stojącej. Zmieniono preset na Gallbladder. Widoczne są trzy cechy ostrego zapalenie pęcherzyka żółciowego: 1) nieprzemieszczający się złóg w szyi pęcherzyka żółciowego; 2) pogrubiała ściana; 3) echogeniczna zawartość pęcherzyka żółciowego. 

Zdjęcie 1. Głowica PHILIPS LUMIFY. Pomiar średnicy złogu.

Zdjęcie 1. Głowica PHILIPS LUMIFY. Pomiar średnicy złogu. 

Zdjęcie 2. Głowica PHILIPS LUMIFY. Zaznaczono pogrubiałą ścianę pęcherzyka żółciowego.

Zdjęcie 2. Głowica PHILIPS LUMIFY. Zaznaczono pogrubiałą ścianę pęcherzyka żółciowego. 

Zdjęcie 3. Głowica PHILIPS LUMIFY. Zaznaczono zapalenie okołopęcherzykowe.

Zdjęcie 3. Głowica PHILIPS LUMIFY. Zaznaczono zapalenie okołopęcherzykowe.

Zdjęcie 4. Głowica PHILIPS LUMIFY. Widoczna hipoechogeniczna treść w pęcherzyku żółciowym.

Zdjęcie 4. Głowica PHILIPS LUMIFY. Widoczna hipoechogeniczna treść w pęcherzyku żółciowym. 

 

rozpoznanie

Ostre kamicze zapalenie pęcherzyka żółciowego.

omówienie

Co to jest PHILIPS LUMIFY?

PHILIPS LUMIFY to trzy głowice (liniowa, konweksowa, sektorowa), które podłączone do smartfona lub tabletu z zainstalowaną aplikacja tworzą… ULTRASONOGRAF! Optymalizację obrazu dokonuje się na ekranie tabletu czy smartfona. Istnieje możliwość wyboru presetu (m.in.: abdomen, gallbadder, lung), głębokości, wzmocnienia zapisania zdjęcia, pętli filmowej, wykonywania pomiarów oraz włączenia opcji M-mode i kolorowego dopplera. 

PHILIPS LUMIFY to trzy głowice (liniowa, konweksowa, sektorowa), które podłączone do smartfona lub tabletu z zainstalowaną aplikacja tworzą… ULTRASONOGRAF!  PHILIPS LUMIFY to trzy głowice (liniowa, konweksowa, sektorowa), które podłączone do smartfona lub tabletu z zainstalowaną aplikacja tworzą… ULTRASONOGRAF!

Lekarz trzymając w ręku PHILIPS LUMIFY trzyma nie tylko ultrasonograf, ale urządzenie z dostępem do internetu, na którym może odnieść wykonane przez siebie pomiary narządów do norm ultrasonograficznych. Może także korzystać z internetowej bazy obrazów ultrasonograficznych dostępnych na różnych portalach edukacyjnych.

Postawienie podejrzenia ostrego zapalenia pęcherzyka żółciowego dla lekarza przyjmującego w przychodni czy oddziale ratunkowym nie jest trudne. Rozpoznanie ostrego zapalenia pęcherzyka żółciowego z reguły nie stanowi problemu dla ultrasonografisty. PHILIPS LUMIFY pozawala, aby jedno i drugie (podejrzenie i rozpoznanie) wydarzyło się niemal w tym samym momencie. Bez pisania skierowań. Bez czekania na wynik. Bez niepewności. Być może nawet bez perforacji pęcherzyka żółciowego.

Warto poczuć komfort pracy towarzyszący lekarzowi, który podchodzi do pacjenta z dolegliwościami bólowymi brzucha, trzymając w ręku PHILIPS LUMIFY. Zanim to jednak nastąpi, warto przypomnieć sobie ultrasonograficzne cechy ostrego zapalenia pęcherzyka żółciowego (OZPŻ). Najlepsze połączenie to połączenie głowicy z wiedzą.

 

Ultrasonograficzne cechy ostrego zapalenia pęcherzyka żółciowego:

Złóg w szyi pęcherzyka żółciowego lub przewodzie pęcherzykowym.

Widoczny jest w 90-95% przypadków ostrego zapalenia pęcherzyka żółciowego (OZPŻ). Czułość, czyli występowanie złogu u pacjentów z OZPŻ, wynosi 83-98% przypadków. Swoistość, czyli możliwość stwierdzenia, że osoby bez złogu w pęcherzyku żółciowym nie chorują na OZPŻ, wynosi 52-77%.

Brak widocznego złogu w pęcherzyku żółciowym u pacjenta z OZPŻ może wynikać z:

  • zapalenia bezkamiczego,
  • trudności w uwidocznieniu złogu w szyi pęcherzyka. Przykładając głowicę równolegle do łuku żebrowego uwidocznienie złogu może być trudne ze względu na gaz gromadzący się w przewodzie pokarmowym oraz napięcie mięśni brzucha. Wówczas bardzo pomocne są:
    • przyłożenie głowicy wzdłuż przestrzeni międzyżebrowych,
    • zmiana pozycji ciała osoby badanej. Zaleca się badanie w pozycji leżącej na plecach, na lewym boku oraz o ile to możliwe także w pozycji stojącej. Złóg, który utknął w szyi pęcherzyka żółciowego lub przewodzie pęcherzykowym nie będzie się przemieszczał przy zmianie pozycji ciała. 

 

Dodatni objaw Murphy’ego.

Objaw Murphy’ego polega na ucisku głowicą w miejscu widocznego w badaniu usg pęcherzyka żółciowego. Objaw uważa się za dodatni, gdy ucisk powoduje ból dokładnie w tym miejscu. Stwierdzany jest w 90-92% przypadków OZPŻ. Czułość i swoistość tego objawu wynoszą odpowiednio 75-94% i 85-87%. Wartość predykcyjna dodatnia (PPV ang. positive predictive value) czyli prawdopodobieństwo, że osoba z dodatnim objawem Murphy'ego ma OZPŻ wynosi 88%. Wartość predykcyjna ujemna (NPP ang. negative predictive value) czyli prawdopodobieństwo, że osoba bez dodatniego objawu Murphy'ego nie ma OZPŻ wynosi 72%. Objaw ten ma zatem większą przydatność w potwierdzaniu, niż wykluczaniu OZPŻ.

Należy pamiętać, że brak dodatniego objawu Murphy’ego NIE wyklucza OZPŻ! Objaw Murphy’ego może być ujemny w następujących grupach pacjentów, mimo OZPŻ:

  • po przyjęciu leków przeciwbólowych i rozkurczowych,
  • pęcherzyk zlokalizowany głęboko pod łukiem żebrowym,
  • odnerwiona ściana pęcherzyka żółciowego np. w zgorzelinowym zapaleniu pęcherzyka żółciowego. 

 

Pogrubienie ściany pęcherzyka żółciowego (>4mm).

Stwierdzane jest w 50-75% przypadków. Czułość i swoistość w diagnostyce OZPŻ wynoszą odpowiednio 45-72% i 76-88%.

OZPŻ może przebiegać bez pogrubienia ściany pęcherzyka żółciowego u pacjentów:

  • z obniżeniem odporności,
  • po ciężkich urazach wielonarządowych,
  • po oparzeniach,
  • osób starszych,
  • w pierwszych godzinach trwania procesu zapalnego.

Sytuacje, w których pogrubienia ściany pęcherzyka żółciowego NIE jest wynikiem OZPŻ:

 

Zapalenie okołopęcherzykowe

Zapalenie okołopęcherzykowe widoczne jest w 10-20% przypadków OZPŻ. Najczęściej zapalenie okołopęcherzykowe widoczne jest jako hipochogeniczna obwódka wokół pęcherzyka żółciowego.  Może dotyczyć całej ściany pęcherzyka żółciowego lub jego fragmentu. W przypadku zakażenia bakteriami beztlenowymi, otoczka może być hiperechogeniczna.

 

Powiększenie (szerokość > 50mm) i zmiana kształtu pęcherzyka żółciowego

Powiększenie pęcherzyka żółciowego rozpoznaje się, gdy jego szerokość wynosi powyżej 50mm. W przypadku OZPŻ powiększenie wynika z niedrożności przewodu pęcherzykowego. Powiększony, ale niezmieniony zapalenie pęcherzyk żółciowy może być widoczny w: cukrzycy, pierwotnym stwardniającym zapaleniu dróg żółciowych, nowotworach głowy trzustki, nowotworach brodawki Vatera.

 

Gęsta zawartość w pęcherzyku żółciowym

Pęcherzyk z bezechowego staje się hipoechogeniczny, co jest wynikiem gromadzenia się w pęcherzyku śluzowo-zapalnej lub ropnej treści. 

ultrasonograficzna diagnostyka różnicowa

Film 5. Głowica PHILIPS LUMIFY. Prawidłowy pęcherzyk żółciowy. Porównaj z filmami prezentowanymi powyżej. Zwróć uwagę na prawidłową, niepogrubiałą ścianę pęcherzyka oraz bezechową treść. 

 

Film 6. Głowica PHILIPS LUMIFY. Kamica pęcherzyka żółciowego. Badanie wykonane u pacjenta w pozycji stojącej. Złóg przemieścił się w okolicę dna pęcherzyka żółciowego. 

 

Film 7. Głowica PHILIPS LUMIFY. Kamica pęcherzyka żółciowego. Pojedynczy złóg w trzonie pęcherzyka żółciowego. 

 

Film 8. Głowica PHILIPS LUMIFY. Kamica pęcherzyka żółciowego. Liczne drobne (średnica do 3mm) złogi w pęcherzyku żółciowym. Ściana pęcherzyka nie jest pogrubiała. Nie jest widoczne zapalenie okołopęcherzykowe. 

 

Film 9.Głowica PHILIPS LUMIFY. Kamica pęcherzyka żółciowego. Liczne drobne (średnica do 4mm) złogi w pęcherzyku żółciowym przemieszczające się przy zmianie pozycji ciała. Badanie wykonane u pacjenta w pozycji stojącej. 

 

PHILIPS LUMIFY w portalu eduson.pl

Zobacz pozostałe obrazy ultrasonografizne zarejestrowane głowicami PHILIPS LUMIFY:

Ciało obce  (drzazga).

Węzły chłonne krezkowe

Odma opłucnowa

piśmiennictwo

Walsa KM. Diagnostyka ultrasonograficzna ostrego zapalenia pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych. Ultrasonografia 2009;37:53-62.

Walas KM. Błędy i pomyłki w diagnostyce usg wątroby i dróg żółciowych. W: Jakubowski W red. Błędy i pomyłki w diagnostyce ultrasonograficznej. Roztoczańska Szkoła Ultrasonografii. Warszawa-Zamość 2005; 89-112. 

Auja AT i wsp. Diagnostic Imaging Ultrasound. Biliary System. Amirsys Inc. 2-2 - 2-36. 

Bates J. Ultrasonografia jamy brzusznej. Choroby pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych. Elsevier 2011. 51-96.

Przeczytaj również

Dodaj komentarz

Innowacyjna Gospodarka NSS

Dotacje na innowacje - Inwestujemy w Waszą przyszłość
Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego

UE EFRR

 

do góry