Czy w przezbrzusznym badaniu usg można uwidocznić zmianę w ścianie żołądka?

61-letnia pacjentka zgłosiła się do lekarza rodzinnego z powodu dolegliwości dyspeptycznych, bez niezamierzonej utraty masy ciała i objawów ogólnych. W 2005 roku pacjentka przebyła planową cholecystektomię z powodu kamicy pęcherzyka żółciowego. Pacjentka choruje na nadciśnienie tętnicze, hiperlipidemię i otyłość. Podczas wizyty wykonano badanie usg point-of-care, mające na celu wstępne wykluczenie przyczyn objawów dyspeptycznych. Oceniono wątrobę, trzustkę, przewód żółciowy wspólny, pola nadnerczowe, przestrzeń zaotrzewnową, w których nie uwidoczniono zamian patologicznych. Uwagę lekarza wykonującego badanie zwróciła zmiana przestawiona poniżej.

wstęp

61-letnia pacjentka zgłosiła się do lekarza rodzinnego z powodu dolegliwości dyspeptycznych, bez niezamierzonej utraty masy ciała i innych objawów ogólnych. W 2005 roku pacjentka przebyła planową cholecystektomię z powodu kamicy pęcherzyka żółciowego. Pacjentka choruje na nadciśnienie tętnicze, hiperlipidemię i otyłość. Podczas wizyty wykonano badanie usg point-of-care, mające na celu wstępne wykluczenie przyczyn objawów dyspeptycznych. Oceniono wątrobę, trzustkę, przewód żółciowy wspólny, pola nadnerczowe, przestrzeń zaotrzewnową, w których nie uwidoczniono zamian patologicznych. Uwagę lekarza wykonującego badanie zwróciła zmiana przestawiona poniżej.

obrazy ultrasonograficzne

Film 1. Głowica konweksowa PHILIPS LUMIFY. Preset: abdomen  Głowica przyłożona jest w nadbrzuszu, w płaszczyźnie poprzecznej. Widoczna jest zmiana ogniskowa hipoechogeniczna, dobrze ograniczona, jednorodna, zlokalizowana na przedniej ścianie żołądka. 

Film 2. Głowica konweksowa PHILIPS LUMIFY. Preset: abdomen. Głowica przyłożona jest w nadbrzuszu w płaszczyźnie poprzecznej. Strzałką oznaczono zmianę ogniskową w przedniej ścianie żołądka.

Film 3. Głowica konweksowa PHILIPS LUMIFY. Preset: gallbladder. Głowica przyłożona jest w nadbrzuszu w płaszczyźnie poprzecznej. 

Film 4. Głowica konweksowa PHILIPS LUMIFY. Preset: abdomen. Głowica przyłożona jest w nadbrzuszu w płaszczyźnie poprzecznej. Ponowna ocena zmiany po wypełnieniu żołądka płynem. Nie jest widoczna perystaltyka w zmianie. 

Film 5. Głowica konweksowa PHILIPS LUMIFY. Preset: gallbladder. Głowica przyłożona jest w nadbrzuszu w płaszczyźnie poprzecznej. Włączona opcja kolorowego dopplera. 

Zdjęcie 1: Głowica konweksowa PHILIPS LUMIFY. Preset: abdomen. Głowica przyłożona jest nadbrzuszu w płaszczyźnie strzałkowej. Pomiar zmiany.

Zdjęcie 1. Głowica konweksowa PHILIPS LUMIFY. Preset: abdomen. Głowica przyłożona jest nadbrzuszu w płaszczyźnie strzałkowej. Pomiar zmiany. 

Zdjęcie 2.Głowica konweksowa PHILIPS LUMIFY. Preset: abdomen. Głowica przyłożona jest w nadbrzuszu w płaszczyźnie poprzecznej. Pomiar zmiany.

Zdjęcie 2. Głowica konweksowa PHILIPS LUMIFY. Preset: abdomen. Głowica przyłożona jest w nadbrzuszu w płaszczyźnie poprzecznej. Pomiar zmiany.

rozpoznanie

Guz przedniej ściany żołądka. Poszerzono diagnostykę o gastroskopię, w której stwierdzono guz podśluzówkowy, a w badaniu histopatologicznym stwierdzono prawidłową błonę śluzową żołądka. Wykonano badanie usg endoskopowe (ang. endoscopic ultrasonography EUS) z biopsją. Rozpoznano nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego (ang. gastrointestinal stromal tumors – GIST).

omówienie

Nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego GIST (ang. gastrointestinal stromal tumors) rozwijają się z tzw. tkanek zrębu, czyli podścieliska przewodu pokarmowego. Wywołane są mutacjami w genach KIT (gen kodujących błonowe receptory) oraz PDGFR (gen receptora płytkopochodnego czynnika wzrostu ang. platelet-derived growth factor receptor α)  [1, 2]. W 90% lokalizują się w przewodzie pokarmowym, ale mogą także występować w przestrzenia zaotrzewnowej [1, 2]. Najczęściej lokalizuje się w żołądku (40-70%) i jelicie cienkim (20-50%), rzadziej w jelicie grubym (5%) i przełyku (<5%) [2]. Małe nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego często są wykrywane przypadkowo, np. podczas gastroskopii i nie dają objawów klinicznych. Większe mogą być przyczyną niespecyficznych objawów klinicznych pod postacią: bólów brzucha, objawów podniedrożności przewodu pokarmowego, przewlekłego krwawienia do przewodu pokarmowego, wyczuwalnego guza w jamie brzusznej [2,6]. 

W prezentowanym przypadku uwidocznienie zmiany w ścianie żołądka nie miało związku z zgłaszanymi przez pacjentkę objawami dyspeptycznymi. Uwidoczniona zmiana w ścianie żołądka była rozpoznaniem przypadkowym. Celem prezentowanego badania nie była ocena ściany żołądka, ale wykluczenia kamicy dróg żółciowych, zmian w głowie trzustki, w wątrobie oraz płynu w prawej jamie opłucnowej. Osoba podejmująca się wykonywania badań usg point-of-care powinna posiadać umiejętność interpretowania zmian uwidocznionych „przy okazji”.

W ocenie ściany żołądka w badaniu usg pomocne są:

  • wypełnienie żołądka płynem (niegazowanym) - ułatwia to ocenę ściany żołądka,

  • badanie w pozycji stojącej -  po zmianie pozycji ciała z leżącej na stojącą jelita wraz z gazem nieco się obniżają, co ułatwiając ocenę żołądka, 

  • ucisk głowicą - powoduje przesunięcie gazów w jelitach, 

  • włączenie opcji kolorowego dopplera.

Cechy obrazu ultrasonograficznego GIST:

  • zmiana ogniskowa lita, hipoechogeniczna,

  • zmiana zlokalizowana w warstwie mięśniowej ściany żołądka,

  • zmian dobrze ograniczona, jednorodna,

  • w przypadku większych zmian (>3cm średnicy) echostruktura guza może być niejednorodna [7].

W diagnostyce różnicowej zmian stwierdzonych w ścianie żołądka w przezbrzusznym badaniu usg należy uwględnić:

  • zmiany nienowotworowe np. ektopowa trzustka,

  • nowotwory niezłośliwe np. tłuszczak, mięśniak gładkokomórkowy,

  • nowotwory potencjalnie złośliwe np. nowotwór podścieliskowy – GIST,

  • nowotwory złośliwe np. chłoniak, przerzuty do ściany przewodu pokarmowego [2].

Dalsza diagnostyka po stwierdzeniu w przezbrzusznym badaniu usg zmiany ogniskowej w ścianie żołądka:

  • gastroskopia,

  • biopsja igłową pod kontrolą EUS, biopsja gruboigłową przez powłoki lub biopsja otwarta w czasie laparotomii,

  • tomografia komputerowa (TK) brzucha i miednicy z dożylnym i doustnym podaniem środka cieniującego, w celu oceny stopnia zaawansowania nowotworu [2].

PHILIPS LUMIFY w portalu eduson.pl

Zajrzyj do zakładki aparaty usg i dowiedz się więcej czym jest PHILIPS LUMIFY.

Zobacz:

Jak wykorzystać głowicę konweksową PHILIPS LUMIFY?

Jak wykorzystać głowicę liniową PHILIPS LUMIFY?

zacznij przygodę z PHILIPS LUMIFY - to proste!

Zajrzyj na stronę PHILIPS LUMIFY i sprawdź aktualne promocje.

piśmiennictwo

 

  1. Komorowski AL. Nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego (GIST). [full text]

  2. Rutkowski P, Kulig J, Krzakowski M. Nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego (GIST). Aktualne (2010) zasady postępowania diagnostyczno-terapeutycznego. [full text]

  3. Rumac C.M., Wilson S.R., Charboneau J.W., Levine D. Diagnostic Ultrasound 4th edition 2011; Elsevier Mosby: 95-96.

  4. Polkowski M. 60-letni mężczyzna z guzem podśluzówkowym okolicy podwpustowej. [full text]

  5. Susan Mayor. Managing adult soft tissue sarcomas and gastrointestinal stromal tumours. Cancer World, 2016; 74: 33–38. [full text]

  6. Akahoshi K, Oya M, Koga T, Shiratsuchi Y. Current clinical management of gastrointestinal stromal tumor. World J Gastroenterol. 2018 Jul 14;24(26):2806-2817. [medline]

  7. Hata J, Haruma K, Manabe N i wsp. Gastrointestinal Stromal Tumor. W: G. Maconi, G. Bianchi Porro. Ultrasound of the Gastrointestinal Tract. Springer-Verlag Berlin Heidelberg 2007; 161.

  8. Brand B, Oesterhelweg L, Binmoeller KF et al (2002) Impact of endoscopic ultrasound for evaluation of submucosal lesions in gastrointestinal tract. Digest Liver Dis 34:290– 297. [medline]

  9. Rosch T, Kapfer B, Will U et al (2002) Accuracy of endoscopic ultrasonography in upper gastrointestinal submucosal lesions: a prospective multicenter study. Scand J Gastroenterol 37:856–862 [medline]

Dodaj komentarz

Innowacyjna Gospodarka NSS

Dotacje na innowacje - Inwestujemy w Waszą przyszłość
Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego

UE EFRR

 

do góry