Kamica pęcherzyka żółciowego - Portal wymiany wiedzy o ultrasonografii - Eduson
Specjalizacje 
Narządy/organy 

Kamica pęcherzyka żółciowego

technika badania

technika badania pęcherzyka żółciowego

obrazy ultrasonograficzne

  • silnie hiperechogeniczna (jasna), lita struktura – złogi w pęcherzyku żółciowym są strukturami silnie odbijającymi fale ultradźwiękowe. Znaczna część fali odbitej od złogu powraca do głowicy, zatem na monitorze złogi kodowane są jako obszary hiperechogeniczne (jasne).

silnie hiperechogeniczna (jasna), lita struktura – złogi w pęcherzyku żółciowym

  • cień akustyczny poniżej złogu – jest to artefakt wynikający z faktu, że fala ultradźwiękowa docierająca do złogu prawie w całości lub w całości zostaje odbita i powraca do głowicy. Na monitorze za złogiem widoczne jest bezechowe lub hipoechogeniczne (ciemne) pasmo nazywane cieniem akustycznym.

cień akustyczny poniżej złogu

  • przemieszczanie się złogu w świetle pęcherzyka żółciowego – ważna cecha złogów w dynamicznym obrazie ultrasonograficznym, pozwalająca różnicować je z polipami i gazem w dwunastnicy. Aby uwidocznić ruch złogu należy poprosić chorego o zmianę pozycji ciała: z leżącej na plecach na leżącą na boku lub z pozycji leżącej na stojącą. Poniżej widoczne są przykłady złogów przemiszczających się zgodnie z grawitacją w świetle pęcherzyka żółciowego. 

Kamica pęcherzyka żółciowego. W pęcherzyku żółciowym widoczne są hiperechogeniczne złogi z cieniem akustycznym poniżej, przemieszczające się w świetle pęcherzyka żółciowego.

Kamica pęcherzyka żółciowego. Widoczne są hiperechogeniczne złogi z cieniem akustycznym poniżej, przemieszczające się w świetle pęcherzyka żółciowego.

Kamica pęcherzyka żółciowego. Widoczne są hiperechogeniczne odbicia z cieniem akustycznym poniżej.

Kamica pęcherzyka żółciowego. Pęcherzyk żółciowy obkurczony na złogach. Widoczna jest triada WES (wall - echo - shadow czyli  ściana - echo -cień). Obecność triady WES pozwala odróżnić pęcherzyk obkurczony na złogach od pęcherzyka porcelanowego, w przypadku którego widoczny jest pojedynczy silnie echogeniczny łuk zwapniałej ściany za którą bezpośrednio widoczny jest cień akustyczny.

Kamica pęcherzyka żółciowego. Pęcherzyk żółciowy obkurczony na złogach. Widoczna jest triada WES (wall – echo – shadow czyli ściana – echo -cień). Obecność triady WES pozwala odróżnić pęcherzyk obkurczony na złogach od pęcherzyka porcelanowego, w przypadku którego widoczny jest pojedynczy silnie echogeniczny łuk zwapniałej ściany za którą bezpośrednio widoczny jest cień akustyczny.

diagnostyka różnicowa

kamicze zapalenie pęcherzyka żółciowego:

  • pogrubienie ściany pęcherzyka żółciowego >3mm
  • odczyn okołopęcherzykowy
  • echogeniczna treść w świetle pęcherzyka (treść ropna lub zagęszczona żółć)
  • dodatni objaw Murphy’ego – ucisk głowicą w lokalizacji pęcherzyka żółciowego powoduje ból
  • ściana pęcherzyka niepodatna na ucisk głowicą
  • widoczny zaklinowany złóg  w okolicy szyi pęcherzyka

kamicze zapalenie pęcherzyka żółciowego

polipy ściany pęcherzyka żółciowego

  • zmiana lita echogeniczna, jednorodna, bez cienia akustycznego poniżej
  • przy zmianie pozycji ciała nie przemieszcza się zgodnie z grawitacją

adenomiomatoza pęcherzyka żółciowego – proliferacja mięśniówki ściany pęcherzyka żółciowego do śluzówki, z wytworzeniem zatok Rokitansky’ego-Aschoff’a. W zatokach tych gromadza się kryształy cholesterolu.

  • zmiany odcinkowe lub zajmujące całą ścianę pęcherzyka żółciowego
  • pogrubienie ściany pęcherzyka żółciowego
  • artefakt rewerberacji za silnie echogenicznymi obszarami w ścianie pęcherzyka żółciowego

Adenomiomatoza pęcherzyka żółciowego.

Adenomiomatoza pęcherzyka żółciowego.

Adenomiomatoza ściany pęcherzyka żółćiowego. Widoczne jest odcinkowe pogrubienie ściany pęcherzyka żółciowego z hiperechogenicznymi odbiciami (nieprzemieszczające się zgodnie z grawitacją kryształy cholesterolu) z dodatnim artefaktem migotania.

złogi w przewodzie żółciowym wspólnym (PŻW)

  • hiperechogeniczne odbicia z cieniem akustycznym przemieszczające się w świetle PŻW (często poszerzonego). Uwidocznienie przemieszczania się złogów w PŻW jest elementem różnicowania ze zmianami rozrostowymi dróg żółciowych.
  • PŻW jest położony brzusznie (do czoła głowicy) od żyły wrotnej.
  • złogi w PŻW mogą występować także u dzieci

PŻW (brzusznie od żyły wrotnej) z widocznymi przmieszczającymi się hiperechogenicznymi złogami u pacjentki po przebytej ponad 15 lat temu cholecystectomii.

Złóg w PŻW.

gaz w dwunastnicy imitujący złogi z cieniem akustycznym poniżej

gaz w dwunastnicy imitujący złogi z cieniem akustycznym poniżej 

Gaz w dwunastnicy. W przypadku wątpliwości należy przytrzymać przez chwilę głowicą nieruchomo i spróbować uwidocznić perystaltykę lub poprosić osobę badaną o przyjęcie pozycji stojącej – złogi zgodnie z grawitację przemieszczą się do trzonu i dna pęcherzyka żółciowego.

piśmiennictwo

1. Walas KM. Błędy i pomyłki w diagnostyce usg wątroby i dróg żółciowych. W: Jakubowski W red. Błędy i pomyłki w diagnostyce ultrasonograficznej. Roztoczańska Szkoła Ultrasonografii. Warszawa-Zamość 2005; 89-112.

2. Ahuja AT i wsp. Diagnostic Imaging Ultrasound. Biliary System. Amirsys Inc. 2-2 – 2-36.

3. Bates J. Ultrasonografia jamy brzusznej. Choroby pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych. Elsevier 2011. 51-96.

Mateusz Kosiak
Z ultrasonografią związany od około 15 lat. Wykonywanie badań usg traktuje jako odkrywanie tajemnicy, którą skrywa w sobie pacjent. Współautor około połowy wszystkich treści portalu eduson.pl. Wykładowca, współautor szkoleń z zakresu ultrasonografii w Polsce i Europie.